Over diabetes
Ongeveer 1 op de 10 Belgen leeft met diabetes. Daarmee is het één van de meest voorkomende
chronische aandoeningen in ons land. Het aantal diabetesdiagnoses blijft stijgen. Toch bestaat er nog veel
onduidelijkheid over diabetes. Daarom zetten we de belangrijkste informatie op een rijtje.
Diabetes is een chronische aandoening waarbij je glucosewaardes verhoogd zijn. Ons lichaam heeft insuline nodig, een hormoon dat ervoor zorgt dat de cellen glucose (hun belangrijkste energiebron) kunnen opnemen.
Bij diabetes werkt dit proces niet goed:
• de alvleesklier maakt geen insuline aan (type 1),
• of het lichaam is resistent voor insuline (type 2).
Daardoor blijft er te veel glucose in het bloed en zijn de glucosewaardes te hoog. Diabetes staat daarom in de volksmond bekend als ‘suikerziekte’.1,2
De kans dat je iemand kent met diabetes is heel groot. Ongeveer 1 op 10 mensen leeft met diabetes. In België zijn dat er dus meer dan 1 miljoen.³
Diabetes is een onzichtbare, maar ingrijpende aandoening. Op lange termijn kan diabetes schade aanrichten aan de bloedvaten en de zenuwen, en daardoor ook aan sommige organen.
De belangrijkste risico’s zijn:
• Een geleidelijke achteruitgang van de ogen en het gezichtsvermogen (retinopathie)
• Bloedvaten die sneller vernauwen of verharden, met een hoger risico op een hartaanval of een beroerte.
• Beschadiging van de nieren.
• Zenuwschade.
• Slechtere bloedtoevoer naar de voeten, met een grotere kans op blessures en traag genezende wondjes
Een goede glucosemonitoring en regelmatige controles bij de dokter helpen om deze complicaties te voorkomen of te beperken. 1,4,5
Er bestaan verschillende vormen van diabetes, maar de bekendste zijn type 1 en type 2:
Type 1 diabetes is de meest zeldzame vorm van diabetes en ontstaat meestal al op jongere leeftijd (jonger dan 40 jaar). Het immuunsysteem valt de cellen aan die insuline maken, waardoor je lichaam geen insuline meer aanmaakt. Mensen met type 1 zullen altijd insuline nodig hebben.
Type 2 diabetes treft 90 tot 95% van alle mensen met diabetes. Je cellen maken wel insuline aan, maar je lichaam reageert daar minder goed op en neemt dus te weinig suiker (glucose) op. Type 2 diabetes is, in tegenstelling tot type 1, te voorkomen. Erfelijkheid en leeftijd spelen een rol, maar ook een ongezonde leefstijl en zwaarlijvigheid verhogen het risico 1,6,7
Symptomen verschillen van persoon tot persoon en hangen ook af van het type diabetes. Maar vaak voorkomende waarschuwingssignalen zijn:
• veel dorst hebben en vaak moeten plassen,
• aanhoudende vermoeidheid,
• gewichtsverlies zonder duidelijke reden,
• slecht genezende wondjes of infecties,
• wazig zicht.
Bij diabetes type 1 komen de symptomen snel en heftig opzetten. De diagnose volgt dan meestal redelijk snel. Er volgt meteen een ziekenhuisopname omdat er onmiddellijk insuline nodig is.
Diabetes type 2 is een sluimerende ziekte. De symptomen zijn minder uitgesproken, ontstaan geleidelijk en blijven soms een hele tijd onopgemerkt. De diagnose gebeurt vaak toevallig, bijvoorbeeld bij een routinecontrole. 30% van de mensen met diabetes type 2 heeft op het moment van de diagnose al complicaties.
Hoe sneller mensen de diagnose krijgen, hoe kleiner de kans op complicaties. Daarom zijn preventie en screening cruciaal.6,7,8
Heb je klachten die op diagnose kunnen wijzen? Dan zal je arts een nuchtere bloedafname doen:
• Een normale glucosewaarde ligt tussen de 70 en 110 mg/dl.
• Bij een waarde tussen 100 mg/dl en 125 mg/dl op een lege maag spreken we van prediabetes. Je loopt dan een verhoogd risico om diabetes te ontwikkelen.
• Als je glucosewaarden hoger zijn dan 126 mg/dl, of op enig moment hoger dan 200 mg/dl, bevestigt je arts de diagnose diabetes.
Belangrijk: een vingerprik volstaat niét om de diagnose te stellen. 2,8
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Het onderzoek staat niet stil, maar het ontstaan van de ziekte is bijzonder complex. Wetenschappers weten (nog) niet of en hoe je diabetes type 1 kunt voorkomen.
Hoewel erfelijkheid en leeftijd ook een rol spelen, kan je diabetes type 2 soms voorkomen met een gezonde leefstijl. Genoeg bewegen, evenwichtige voeding en niet roken verlagen duidelijk het risico om diabetes type 2 te ontwikkelen. 9
Veel mensen met diabetes controleren regelmatig of continu hun glucosewaarden. Meestal gebeurt dat met de klassieke vingerprik en de glucosemeter: je plaatst één druppel bloed op een teststrip, een paar seconden later zie je het resultaat.
Om te vermijden dat je verschillende keren per dag moet prikken, is er ook Continue Glucose Monitoring (CGM) op de markt. Een slimme sensor meet continu je glucosewaarden, en geeft een melding op je smartphone of je horloge wanneer je bloedsuikerspiegel te laag of te hoog is. 10,11
Een hyper (voluit hyperglycemie) is een te hoog glucosegehalte. Die verhoogt het risico op complicaties op lange termijn, maar kan uitzonderlijk ook tot ketoacidose leiden. Bij een insulinetekort kan het lichaam geen glucose als energiebron gebruiken, waardoor het de vetreserves aanspreekt. Bij dat proces komen ketonen vrij, die het bloed verzuren. Ketoacidose moet op tijd behandeld worden.
Een hypo (hypoglycemie) is een te laag glucosegehalte. Er zit dan te veel insuline in het bloed ten opzichte van de hoeveelheid glucose. De oplossing? Snel suiker eten of drinken. Bij diabetes type 1 kan het nodig zijn om glucagon toe te dienen die de glucosewaarden weer doet stijgen. 4,12
Het doel van elke diabetesbehandeling is om je glucose zo goed mogelijk in evenwicht houden.
Wie leeft met diabetes type 1 zal altijd insuline nodig hebben om de glucosewaarden te doen dalen. Je moet insuline onderhuids inspuiten. Die bereikt dan via het bloed de cellen, en laat daar de glucose binnen. Inspuitingen met een insulinepen zijn de meest gebruikte manier. Een alternatief is de insulinepomp, die via een katheter continu ultrasnelwerkende insuline afgeeft.
Bij type 2 diabetes zal insuline vaak (nog) niet meteen nodig zijn. Gezonder leven kan al een groot verschil maken. Je arts kan ook suikerverlagende tabletten voorschrijven, al dan niet samen met insuline.13,14
Diabetes kan je niet omkeren. Maar zogenaamde ‘remissie’ van diabetes type 2 is wel mogelijk. Je glucosewaarden blijven dan minstens drie maanden onder de diagnosegrens, zonder medicatie. Gewichtsverlies is een belangrijke factor bij remissie.
Let op: remissie wil dus niet zeggen dat je genezen bent van diabetes. Het betekent dat de symptomen afwezig zijn en dat je glucosewaarden normaal blijven. Remissie kan een paar maanden duren, maar ook jaren. Toch kunnen je glucosewaarden later opnieuw stijgen, door gewichtstoename of door natuurlijke veroudering. 15
1 Wat is diabetes? Diabetesliga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/watisdiabetes/wat-diabetes
2 Le Diabète. Association du diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/le-diabete-2/diabete-10#gsc.tab=0
3 Sciensano. Niet-Overdraagbare Aandoeningen: Diabetes, Health Status Report, 30 September 2025, Brussel, België. Accessed February 2026. https://www.gezondbelgie.be/nl/gezondheidstoestand/niet-overdraagbareaandoeningen/diabetes
4 Complicaties bij diabetes. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/watisdiabetes/diabetes-problemen-voorkomen/complicaties-bij-diabetes-op-korte-termijn
5 Les complications du diabète. Association du Diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/le-diabete-2/complications-15/les-complications-832#gsc.tab=0
6 Diabète de type 1 – dépistage. Association du Diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/le-diabete-2/diabete-de-type-1-11/depistage-854#gsc.tab=0
7 Diabète de type 2 – signes précurseurs. Association du Diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/le-diabete-2/diabete-de-type-2-13/signes-precurseurs-62#gsc.tab=0
8 Diagnose van diabetes. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/leven-met-diabetes/diabetes-algemeen/diagnose
9 Diabetes voorkomen. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/diabetesvoorkomen
10 Sensor en continue glucosemeting. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/sensor
11 Contrôle glycémique et nouvelles technologies. Association du Diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/vivre-le-diabete-3/controle-glycemique-et-nouvelles-technologies-19/equilibrer-son-diabete-596#gsc.tab=0
12 Hyperglycemie. Association du Diabète. Accessed February 2026. https://www.diabete.be/vivre-le-diabete-3/suivi-au-quotidien-18/hyperglycemie-603#gsc.tab=0
13 Behandeling van diabetes. Diabetes Liga. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/leven-met-diabetes/behandeling
14 Insulinebehandeling. Diabetes Liga. Accessed February 2026.https://www.diabetes.be/nl/leven-met-diabetes/behandeling/insuline
15 Kan je diabetes type 2 omkeren? Remissie uitgelegd. Diabetes Liga. Accessed February 2026. https://www.diabetes.be/nl/kan-je-diabetes-type-2-omkeren-remissie-uitgelegd